USB, bilgisayar dünyasında en çok kullanılan ama isimlendirmesi en çok karıştırılan standart. Aynı kutuda "USB 3.0", "USB 3.1 Gen 1" ve "USB 3.2 Gen 1" yazan üç ürün, aslında birebir aynı hızı verebilir. Bir harici disk kutusu alırken ya da yeni bir dizüstü bilgisayarın port listesine bakarken hangi rakamın gerçekten fark yarattığını bilmek, gereksiz para harcamanın da yavaş transferlere katlanmanın da önüne geçiyor. Aşağıda USB 3.0, 3.1, 3.2 hız fark meselesini pratik tarafından, yani "kaç MB/s alırım ve hangi kabloyu kullanmalıyım" sorusundan yürüyerek açıyoruz.
Karışıklığın kaynağı teknik değil, idari. Standardı yöneten kurum, yeni sürümler çıktıkça eski hız sınıflarını da yeni isim altına taşıdı. Sonuçta 5 Gbit/s'lik bağlantı üç ayrı isimle piyasada dolaşmaya başladı.
Yani bir üründe "USB 3.1" görmek tek başına bir şey söylemez; yanında Gen 1 mi Gen 2 mi yazdığına bakmak gerekir. Üretici Gbit/s değerini açıkça yazmışsa şanslısınız, çünkü karşılaştırmanın tek güvenilir zemini o sayıdır.
Bit ile bayt farkı, beklentiyi doğru kurmanın ilk adımı. Kaba bir çeviri için Gbit/s değerini 8'e böler, ardından protokol yükü için biraz daha düşersiniz.
| Sınıf | Teorik | Pratikte beklenen | Konnektör |
|---|---|---|---|
| USB 2.0 | 480 Mbit/s | 30–40 MB/s | A, B, Micro, C |
| 5 Gbps (3.0 / 3.2 Gen 1) | 5 Gbit/s | 380–450 MB/s | A, B, C |
| 10 Gbps (3.1 / 3.2 Gen 2) | 10 Gbit/s | 800–1000 MB/s | A, C |
| 20 Gbps (3.2 Gen 2x2) | 20 Gbit/s | 1600–2000 MB/s | Yalnızca C |
| USB4 / 40 Gbps | 40 Gbit/s | 2500–3000 MB/s | Yalnızca C |
Bu tablo şu kararı kolaylaştırır: içine SATA SSD koyacağınız bir harici kutuda 5 Gbps zaten yeterlidir, çünkü SATA'nın kendi tavanı 550 MB/s civarındadır. Ama NVMe bir diski dışarıdan kullanacaksanız 5 Gbps port o diski açıkça boğar; 10 Gbps ve üzeri anlam kazanır. Disk tiplerinin kendi hız sınırlarını daha ayrıntılı görmek isterseniz sabit disk ile SSD karşılaştırmasına bakmak faydalı olur.
Zincirin en yavaş halkası sonucu belirler. 40 Gbps portu olan bir bilgisayara USB 2.0 kablosuyla bağlanan disk, 35 MB/s ile çalışır ve bu bir arıza değildir.
En yaygın yanlış anlama burada. Type-C yalnızca konnektörün fiziksel şeklidir: ters takılabilir, ince, hem veri hem güç hem görüntü taşıyabilir. Ancak o kablonun içinden ne geçeceğini konnektör değil, desteklediği protokoller belirler. Piyasada USB 2.0 hızında Type-C kablolar da, 40 Gbps taşıyan Type-C kablolar da var; ikisi dışarıdan neredeyse aynı görünür.
Type-C'nin gerçekten getirdiği şe